ONA: vrijstelling, portfolio en eindgesprek

ONA (Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt) is vaak het laatste onderdeel dat mensen nodig hebben. Hier lees je wie het nodig heeft en hoe je vrijstelling krijgt.

Geen juridisch advies. Algemene informatie, geen juridisch advies. Controleer altijd de gelinkte officiële bron. Laatst gecontroleerd: 10 november 2026

Moet ik ONA doen?

Je hebt ONA nodig als je inburgert onder de wet van 2013 of vrijwillig, bijvoorbeeld voor naturalisatie in Nederland. Je hebt het niet nodig onder de wet van 2021, als je al vóór 1 januari 2015 moest inburgeren, als je een Nederlands mbo-diploma niveau 1 hebt, of als je vrijstelling kreeg omdat je in Nederland werkte. Voor naturalisatie noemt de IND ook vrijstellingen voor mensen die zich vóór 1 januari 2015 bij DUO hebben aangemeld en vóór 1 februari 2015 hebben betaald, voor mensen die de AOW-leeftijd hebben bereikt, en voor mensen die volledig arbeidsongeschikt zijn.

Officiële bronnen

Kan ik vrijstelling voor ONA krijgen omdat ik werk?

Ja, als je in loondienst was en in de afgelopen 12 maanden minstens 6 maanden hebt gewerkt, minstens 48 uur per maand. Vraag het aan in Mijn Inburgering. DUO beslist binnen 8 weken. Heb je het ONA-examen al betaald, dan krijg je je geld niet terug. Heb je hier 10 jaar gewoond en 5 jaar of langer gewerkt? Kijk dan of je volledige vrijstelling van de examens kunt krijgen.

Officiële bronnen

Ik ben zelfstandige. Kan ik vrijstelling voor ONA krijgen?

Ja, als je aan één van deze voorwaarden voldoet: je bedrijf stond in de afgelopen 12 maanden minstens 6 maanden ingeschreven bij de Kamer van Koophandel (KvK) en maakte in die periode of in het kalenderjaar ervoor minstens €4.575,40 winst; of je krijgt Bbz-ondersteuning van je gemeente; of het verblijfsdoel van je vergunning is arbeid als zelfstandige. Gebruik het DUO-formulier voor vrijstelling als zelfstandige. Stuur het per post met je jaarcijfers en de documenten die het formulier vraagt.

Officiële bronnen

Hoe werken het ONA-portfolio en het eindgesprek?

Je vult resultaatkaarten in, voegt bewijzen toe en dient ze in via Mijn Inburgering. Bij het indienen betaal je €40 en kies je tussen een eindgesprek en 64 uur ONA-cursus. De cursus kan niet als je per post indient. Het nakijken van het portfolio duurt tot 6 weken. Voor het eindgesprek kan daar nog eens 6 weken bij komen. De uitslag komt binnen 8 weken. DUO helpt niet met het invullen van de kaarten en heeft geen voorbeeldportfolio.

Officiële bronnen

Ik vind geen ONA-cursus. Kan ik in plaats daarvan MAP doen?

Misschien. DUO zegt dat er minder ONA-cursussen zijn. Je kunt je gemeente vragen of je in plaats daarvan de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) mag volgen. Heb je MAP afgerond, dan laat de gemeente dat aan DUO weten. DUO kijkt dan of je vrijstelling voor ONA kunt krijgen en laat je dat per brief weten.

Officiële bronnen

Heb ik ONA nodig als ik de AOW-leeftijd heb bereikt?

Nee. Heb je door je leeftijd recht op AOW (het staatspensioen), dan heb je het ONA-examen niet nodig voor naturalisatie.

Officiële bronnen

Oefen voor de A2-examens

Volgens DUO duurt de uitslag van A2 Spreken en Schrijven ongeveer 16 weken. Een herexamen kost je dus tijd. MijnJuffie, de maker van deze gids, biedt oefening voor elk A2-onderdeel, KNM en NT2 B1/B2, met examenachtige opdrachten en persoonlijke feedback.

Bekijk de oefenpakketten

Twijfel je nog?

Vraag het de instantie die beslist: de IND voor vergunningen en naturalisatie, DUO voor examens, je gemeente voor je aanvraagafspraak en de ambassade of het consulaat van je land voor je huidige nationaliteit.

Meer onderwerpen