Wat zijn de voorwaarden voor naturalisatie?
Je moet 18 jaar of ouder zijn, minstens 5 jaar aaneengesloten met een geldige verblijfsvergunning in het Koninkrijk der Nederlanden hebben gewoond, en je vergunning altijd op tijd hebben verlengd. Je hebt een geschikte vergunning nodig bij de aanvraag, tijdens de procedure en op de dag van de ceremonie. Je moet ook het inburgeringsexamen op A2 halen (of vrijgesteld zijn), geen gevaar zijn voor de openbare orde, bereid zijn afstand te doen van je huidige nationaliteit (tenzij je bent vrijgesteld) en bij de ceremonie de verklaring van verbondenheid afleggen.
Heb ik eerst een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd nodig?
Nee. Een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd met een niet-tijdelijk verblijfsdoel is genoeg. Een vergunning voor onbepaalde tijd of een vergunning langdurig ingezetene-EU is ook genoeg. Kennismigrant, arbeid in loondienst, arbeid als zelfstandige en verblijf bij een Nederlands gezinslid zijn niet-tijdelijke verblijfsdoelen. Studie en het zoekjaar zijn tijdelijke verblijfsdoelen. Burgers van de EU, de EER en Zwitserland hebben geen vergunning nodig.
Vanaf wanneer tellen de 5 jaar, en kan ik eerder aanvragen?
De IND vraagt 5 jaar aaneengesloten verblijf met een geldige verblijfsvergunning. Je gemeente controleert dit in de Basisregistratie Personen (BRP). Gaten in je inschrijving of in je vergunningen tellen dus mee. Tenzij een uitzondering geldt, zoals de regel voor een Nederlandse partner, kun je pas aanvragen als de 5 jaar vol zijn. Verschillen je inreisdatum, je BRP-inschrijving en de ingangsdatum van je vergunning? Vraag je gemeente dan welke datum zij gebruikt voordat je een afspraak maakt.
Mijn partner is Nederlander. Is er een kortere route?
Ja. Heb je 3 jaar aaneengesloten met een geldige vergunning in het Koninkrijk gewoond, en heb je die 3 jaar samengewoond met je Nederlandse echtgenoot of geregistreerd partner? Dan kun je na 3 jaar aanvragen in plaats van na 5 jaar. Tijd dat jullie als echtgenoten of geregistreerde partners samen in het buitenland woonden, kan ook meetellen. Een ongehuwde partner kan aanvragen na 3 jaar samenwonen in het Koninkrijk met dezelfde Nederlandse partner. Je partner hoeft alleen Nederlander te zijn op het moment dat je aanvraagt, niet de hele 3 jaar. Jullie moeten tijdens de hele procedure samen blijven.
Wat als mijn verblijfsvergunning tijdens de procedure verloopt?
Vraag op tijd verlenging aan. Je vergunning moet geldig blijven tijdens de procedure en op de dag van de ceremonie. Zonder geldige vergunning (of EU-verblijfsrecht) op die dag kun je geen Nederlander worden.
Kan ik naturaliseren met een WW-uitkering of zonder werk?
De IND-voorwaarden voor naturalisatie bevatten geen inkomenseis. Maar je verblijfsvergunning moet geldig blijven tot de ceremonie. Hangt je vergunning af van je baan (bijvoorbeeld als kennismigrant)? Dan kan het verlies van je baan gevolgen hebben voor je vergunning, en dus voor je naturalisatie. Controleer de regels van jouw vergunning bij de IND.
Kunnen verkeersboetes of een strafblad naturalisatie tegenhouden?
Ja, boven bepaalde grenzen. De IND wijst je onder meer af als je een van deze straffen hebt gekregen: een gevangenisstraf, een taakstraf van 36 uur of meer, een geldboete of strafbeschikking van €900 of meer, meerdere boetes van €450 of meer die samen €1.350 halen, meerdere taakstraffen van 18 uur of meer die samen 54 uur halen, of een rijontzegging van 60 dagen of meer. Deze tellen mee tot 5 jaar nadat de straf is afgelopen of de boete helemaal is betaald. Eén boete onder €900 telt niet mee. Een lopende strafzaak leidt ook tot afwijzing.
Waar vraag ik naturalisatie aan en welke documenten heb ik nodig?
Je vraagt aan bij de gemeente waar je woont, op afspraak. De IND noemt een geldig paspoort, je geboorteakte, je verblijfsvergunning en je inburgeringsdiploma of vrijstelling. Buitenlandse documenten moeten gelegaliseerd zijn en vertaald in het Nederlands, Engels, Frans of Duits, tenzij ze al in de BRP zijn geregistreerd. Sinds januari 2026 accepteren de IND en gemeenten het digitale inburgeringsdiploma: deel het digitaal, want een print is niet geldig.
Wat kost naturalisatie en hoe lang duurt het?
Op de tarievenpagina van de IND die we controleerden: €1.139 voor één persoon, €1.454 samen met een partner, en €168 per kind onder 18 dat met een ouder meenaturaliseert. Je betaalt bij de gemeente als je aanvraagt. De tarieven veranderen elk jaar op 1 januari. De IND moet binnen 12 maanden na je betaling beslissen. Die termijn kan langer worden als je aanvraag niet compleet is.
Wat gebeurt er na een positieve beslissing?
De Koning tekent het Koninklijk Besluit. Daarna ga je binnen 1 jaar na de positieve beslissing naar de naturalisatieceremonie en leg je de verklaring van verbondenheid af. Je wordt pas Nederlander bij de ceremonie. Ga je niet binnen dat jaar, dan krijg je het Nederlanderschap niet en moet je opnieuw aanvragen. Kinderen die bij de aanvraag 16 jaar of ouder waren, moeten ook komen.
Kunnen mijn kinderen met mij meenaturaliseren?
Ja. Een kind onder 18 gaat mee in de aanvraag van een ouder. Kinderen van 12 jaar of ouder komen mee naar de aanvraag. Kinderen van 16 en 17 moeten 3 jaar aaneengesloten in Nederland hebben gewoond, instemmen, naar de ceremonie komen en de verklaring van verbondenheid afleggen. Het kind heeft tot de ceremonie een geldige geschikte vergunning nodig. Wordt er tijdens je procedure een kind geboren? Dan kan dat kind daarna gratis naturaliseren als je dat aanvraagt binnen 1 jaar nadat je zelf Nederlander bent geworden.
Kunnen mijn kinderen beide nationaliteiten houden?
Meestal wel. Kinderen onder 18 die met je meenaturaliseren, hoeven geen afstand te doen van hun andere nationaliteit. Een Nederlandse minderjarige verliest het Nederlanderschap alleen in specifieke gevallen. Bijvoorbeeld als een ouder vrijwillig een andere nationaliteit aanneemt die het kind ook heeft. Zelfs dan verliest het kind het niet zolang één ouder nog Nederlander is (Rijkswet op het Nederlanderschap, art. 16(2)(a)). Zodra ze 18 zijn, gelden de regels voor volwassenen, ook de 13-jaarregel voor wonen buiten de EU.
Volgens de Turkse wet houden kinderen de Turkse nationaliteit als een ouder er afstand van doet. Dat is anders als die ouder vraagt dat het kind de nationaliteit ook verliest en de andere ouder daarmee instemt (wet nr. 5901, art. 27(2)).
Moet ik mijn huidige nationaliteit opgeven?
Volwassenen moeten dat meestal. Uitzonderingen op de IND-lijst zijn onder meer: je bent getrouwd met of geregistreerd partner van een Nederlander op het moment dat je Koninklijk Besluit wordt getekend, je bent in het Koninkrijk geboren en woont er nu, je hebt een asielvergunning, of je nationaliteit is van een staat die Nederland niet erkent. Vraag een vrijstelling aan in je aanvraag: dat kan niet meer nadat je Nederlander bent geworden. Na naturalisatie stuurt de IND een brief. Daarna heb je 3 maanden om bewijs te sturen dat je afstand hebt aangevraagd. Houd je adres bij de IND actueel. Doe je geen afstand, dan kan de IND je Nederlanderschap intrekken.
Turkse staatsburgers kunnen volgens de Turkse wet met toestemming afstand doen. Werd je echtgenoot Nederlander voordat jouw Koninklijk Besluit wordt getekend? Dan geldt de uitzondering voor echtgenoten voor jou. Naturaliseren jullie in hetzelfde besluit, dan geldt die uitzondering niet. Controleer jullie volgorde dus bij de IND. Zie het onderwerp over de Turkse nationaliteit en de Blauwe Kaart (Mavi Kart).
De regels verschillen per land. Zoek je nationaliteit op in de landenlijst van de IND.
Sommige landen laten je geen afstand doen, of maken het erg duur. Zoek je nationaliteit op in de landenlijst van de IND. Vraag in je aanvraag vrijstelling aan als er een voor jou geldt.
Ik heb twee nationaliteiten. Hoe houd ik mijn Nederlandse nationaliteit?
Heb je ook een andere nationaliteit, dan verlies je het Nederlanderschap automatisch als je 13 jaar aaneengesloten buiten het Koninkrijk en de EU hebt gewoond. De telling eindigt als je meer dan 1 jaar in het Koninkrijk of de EU woont, en begint weer bij nul als je daarna weer buiten het Koninkrijk en de EU gaat wonen. Ook een nieuw Nederlands paspoort of identiteitskaart, of een Verklaring omtrent het bezit van het Nederlanderschap, zet de telling weer op nul. Als volwassene verlies je het Nederlanderschap ook als je vrijwillig een andere nationaliteit aanneemt, tenzij een van de uitzonderingen in art. 15 van de Rijkswet op het Nederlanderschap geldt.
Wat is de optieprocedure en wie kan die gebruiken?
Optie is een snellere, goedkopere route voor bepaalde groepen. Bijvoorbeeld mensen die in het Koninkrijk zijn geboren en er altijd hebben gewoond, mensen die er sinds hun 4e verjaardag wonen, mensen met 15 jaar verblijf die al 3 jaar getrouwd zijn met een Nederlander, en mensen van 65 of ouder met 15 jaar verblijf. Je hebt het inburgeringsexamen niet nodig. Gebruik je optie omdat je hier sinds je 4e verjaardag woont? Dan moet je afstand doen van je andere nationaliteit. De gemeente beslist binnen 13 weken (één keer te verlengen). Het tarief op de IND-pagina die we controleerden is €241 voor één persoon.